Microscopie van zand

Zand kan er heel mooi uit zien onder de microscoop. Er zijn natuurlijk zeer veel verschillende zandsoorten en daarvan heb ik er nog maar enkele microscopisch bekeken. Als iemand uit mijn familie- of kennissenkring op een verre vakantie gaat dan vraag ik meestal om wat zand mee terug te nemen. De kleuren van de zandkorrels geven aan welke mineralen er in kunnen voorkomen. Rode zandkorrels bijvoorbeeld ontlenen hun kleur aan de aanwezigheid van ijzerhoudende mineralen. Hoe zuiverder het zand, hoe witter. Wit zand bestaat grotendeels uit kwarts (siliciumdioxide, SiO2) en hoe minder verontreinigingen er in zitten, hoe witter het zal zijn. Het mineraal olivijn is een silicaat dat magnesium en ijzer bevat, (Mg,Fe)2SiO4, en de aanwezigheid hiervan veroorzaakt een groene kleur in zandkorrels. Op eilanden met een vulkanisch verleden kun je zwart zand op het strand aantreffen en dit zand bestaat grotendeels uit basalt, dat ontstaan is door de snelle stolling van lava. Ik ben nog maar net begonnen met de micro-fotografie van zand en enkele beelden zijn hieronder te zien.

Rood zand uit de Outback in Australië. Donkerveldbelichting. Objectief: Olympus 10/0.25.

Zand van een strand aan de zuidkust van Engeland gefotografeerd met doorvallend licht. Objectief: Carl Zeiss 3.2/0.07.

Zand uit de Kennemerduinen, locatiet Wed. Gefotografeerd met een combinatie van doorvallend en opvallend licht. Objectief: Leitz 4/0.12.

Zand uit Berg en Dal, Suriname. Gefotografeerd met een combinatie van doorvallend en opvallend licht. Objectief: Carl Zeiss Neofluar 6.3/0.20.

Zand van locatieVossenberg’, Meijel (Limburg). Gefotografeerd met opvallend licht. Objectief: Leitz 4/0.12.

Zand van een strand bij de inham 'Mok' in Texel gefotografeerd met donkerveld-belichting. Objectief: Carl Zeiss Neofluar 6.3/0.20.

Techniek

Ik heb een beetje met de belichting geëxperimenteerd en vond dat combinaties van verschillende belichtingen interessante resultaten gaven. De kleuren in zandkorrels worden bijvoorbeeld beter zichtbaar met donkerveldbelichting of met een opvallende belichting waarbij het zand onder een hoek wordt aangestraald. Voor de opvallende belichting gebruik ik meestal een Jansjö LED lamp (IKEA) waarbij ik op de lamp een matfilter of een stuk papier aanbreng om het licht wat diffuser te maken. Hierdoor worden storende lichtreflexies verminderd. De zandkorrels suspendeer ik altijd in een druppel water, ze worden daardoor transparanter.